แผนการจัดการเรียนรู้บูรณาการ วิชาพลศึกษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3
หน่วยการเรียนรู้: ก้าว 9 ขยับกายสู่สนามวอลเลย์บอล (FMS to Volleyball Intelligence) เวลารวม: 20 ชั่วโมง (10 แผนการจัดการเรียนรู้ แผนละ 120 นาที หรือ 2 คาบต่อเนื่อง)
1. โครงสร้างภาพรวมรายวิชา (10 แผนการสอน 20 ชั่วโมง)
- แผนที่ 1 (2 ชม.) : กายปัญญา (BKI) และความสำคัญของการเคลื่อนไหวพื้นฐาน (FMS)
- แผนที่ 2 (2 ชม.) : การใช้งานตาราง 9 ช่อง (Nine-Square) และ "ไวยากรณ์การเคลื่อนไหว"
- แผนที่ 3 (2 ชม.) : ความคล่องแคล่ว (Agility) และสมดุล (Balance) สู่ทักษะกีฬา
- แผนที่ 4 (2 ชม.) : ทักษะการเล่นลูกสองมือล่าง (Under) และการวางมือที่ถูกต้อง
- แผนที่ 5 (2 ชม.) : ทักษะการเล่นลูกสองมือบน (Set) และการควบคุมปลายนิ้ว
- แผนที่ 6 (2 ชม.) : การเคลื่อนที่เข้าหาลูกบอล (Footwork) ด้วยจังหวะ Slide และ Cross Step
- แผนที่ 7 (2 ชม.) : พลังกล้ามเนื้อ (Power) และห่วงโซ่การเคลื่อนไหว (Kinetic Chain) สู่การกระโดดตบ
- แผนที่ 8 (2 ชม.) : การเสิร์ฟและการบล็อก (Serving & Blocking) ด้วยจังหวะ Timing
- แผนที่ 9 (2 ชม.) : กลยุทธ์การเล่นทีมและน้ำใจนักกีฬา (Teamwork & Sportsmanship)
- แผนที่ 10 (2 ชม.) : การนำเสนอผลงานนวัตกรรมและการสะท้อนคิด (Reflection)
2. ตัวอย่างแผนการจัดการเรียนรู้เชิงลึก (แผนที่ 4)
วิชา: พลศึกษา (พ 23101) ชั้น: มัธยมศึกษาปีที่ 3 เวลา: 60 นาที/คาบ (รวม 120 นาที) เรื่อง: ทักษะการเล่นลูกสองมือล่าง (Under) และการถ่ายโยงทักษะจากตาราง 9 ช่อง
1. มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด
- มาตรฐาน พ 3.1: เข้าใจ มีทักษะในการเคลื่อนไหว กิจกรรมทางกาย การเล่นเกม และกีฬา
- ตัวชี้วัด ม.3/1: เล่นกีฬาไทยและกีฬาสากลได้อย่างน้อย 1 ชนิด โดยใช้ทักษะที่สูงขึ้น
- มาตรฐาน พ 3.2: รักการออกกำลังกาย มีวินัย เคารพสิทธิ กฎ กติกา และมีน้ำใจนักกีฬา
2. จุดประสงค์การเรียนรู้ (K/A/P)
- ด้านความรู้ (K): อธิบายหลักการวางมือ ท่าเตรียม และจุดปะทะลูกบอลในการอันเดอร์ได้ถูกต้อง
- ด้านทักษะ (P): ปฏิบัติทักษะการอันเดอร์ลูกวอลเลย์บอลประกอบการเคลื่อนที่ในตาราง 9 ช่องได้ต่อเนื่อง
- ด้านคุณลักษณะ (A): มีวินัยในการฝึกซ้อมและแสดงความรับผิดชอบในการทำงานร่วมกับผู้อื่น
3. สาระสำคัญ
การอันเดอร์ (Underhand Pass) เป็นทักษะตั้งรับพื้นฐานที่สำคัญที่สุดในวอลเลย์บอล โดยต้องอาศัยการประสานสัมพันธ์ของ "ตา มือ และเท้า" (Coordination) และจังหวะเวลา (Timing) ที่แม่นยำ ซึ่งสามารถฝึกฝนผ่านนวัตกรรม "ก้าว 9 ขยับกาย" เพื่อสร้าง Muscle Memory ในการเคลื่อนที่เข้าหาบอล
4. กิจกรรมการเรียนรู้ (ตามกระบวนการ CIPPA และ 5 ขั้นตอน)
(1) ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน (Set Induction) - 10 นาที
- Warm-up: บูรณาการ Brain Gym ด้วยเพลง "ปิ้งขนมปัง" (3 จังหวะ) นักเรียนเคลื่อนไหวในตาราง 9 ช่องตาม STEP 1-7 เพื่อกระตุ้นระบบประสาทและสมรรถภาพกาย
(2) ขั้นสอนเนื้อหา (Presentation) - 10 นาที
- ครูสาธิตการจับมืออันเดอร์แบบ "ขวาทับซ้าย" และท่าเตรียม Ready Position (เท้าหลังห่างช่วงไหล่ ย่อเข่า)
- อธิบายหลักการ Kinetic Chain (ห่วงโซ่การเคลื่อนไหว) โดยส่งแรงจากเท้าผ่านลำตัวสู่แขนที่ตึง
(3) ขั้นฝึกปฏิบัติ (Practice) - 25 นาที
- Individual Practice: นักเรียนฝึกอันเดอร์ลูกโป่ง (หรือลูกบอลเบา) ในตาราง 9 ช่อง เพื่อฝึกจังหวะ (Timing) และการควบคุมน้ำหนัก
- Peer Tutoring: จับคู่ฝึก โดยฝ่ายหนึ่งโยนบอล อีกฝ่ายเคลื่อนที่ในตาราง 9 ช่องแบบ Slide ไปรับ (Under) พร้อมให้ Feedback เพื่อน
(4) ขั้นสรุป (Summary) - 10 นาที
- นักเรียนร่วมกันสรุปหลักการอันเดอร์ที่ถูกต้อง (แขนตึง จุดปะทะที่ท่อนแขนล่าง) และความสำคัญของการเคลื่อนที่เข้าใต้บอล
(5) ขั้นประเมินผลและประยุกต์ใช้ (Evaluation & Apply) - 5 นาที
- Apply: ครูตั้งคำถาม "เราจะนำทักษะการสไลด์ในตาราง 9 ช่องไปใช้ในสถานการณ์รับลูกตบได้อย่างไร?"
- Exit Ticket: นักเรียนเขียนสรุปสิ่งที่เรียนรู้และเป้าหมายการฝึกในสัปดาห์หน้า
3. ชุดข้อมูลประเมินผลการเรียนรู้
1. แบบประเมินทักษะ (Skill Assessment)
| รายการประเมิน | 5 (ดีเยี่ยม) | 3 (พอใช้) | 1 (ต้องปรับปรุง) |
|---|---|---|---|
| ท่าทางการวางมือและแขน | แขนตึง มือกุมสนิท ปะทะบอลถูกจุดทุกครั้ง | แขนงอในบางครั้ง วางมือไม่สม่ำเสมอ | แขนงอมาก ไม่สามารถกุมมือได้ |
| การเคลื่อนที่ในตาราง 9 ช่อง | ก้าวเท้าลงช่องแม่นยำ สัมพันธ์กับลูกบอล | ก้าวผิดช่องบ้างแต่ยังควบคุมบอลได้ | ก้าวสับสน ไม่สามารถเข้าหาบอลได้ |
| ความต่อเนื่องในการอันเดอร์ | อันเดอร์ต่อเนื่องได้ 10 ครั้งขึ้นไป | อันเดอร์ต่อเนื่องได้ 5-9 ครั้ง | อันเดอร์ได้ไม่เกิน 2 ครั้ง |
2. แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานเป็นทีม (Teamwork Observation)
- รายการสังเกต: การสื่อสารในทีม, การให้กำลังใจ/Feedback เชิงบวก, การเคารพกติกา
- เกณฑ์: สังเกตระหว่างกิจกรรม Peer Tutoring (คะแนนเต็ม 10)
3. แบบประเมินความรู้ (Knowledge Assessment)
- ข้อสอบ: "ระบบพลังงาน ATP-CP และห่วงโซ่การเคลื่อนไหว (Kinetic Chain) ส่งผลต่อพลังในการอันเดอร์บอลอย่างไร?"
- เครื่องมือ: แบบทดสอบออนไลน์ผ่าน Quiz Zep หรือ Google Form
4. เกณฑ์การให้คะแนน (Rubric Scoring)
- 90 - 100 (ดีเยี่ยม): ปฏิบัติทักษะถูกต้อง 100% มีน้ำใจนักกีฬาและสื่อสารยอดเยี่ยม
- 80 - 89 (ดีมาก): ปฏิบัติทักษะถูกต้อง 80% มีส่วนร่วมในทีมสม่ำเสมอ
- 70 - 79 (ดี): ปฏิบัติทักษะได้ตามเกณฑ์มาตรฐาน มีวินัย
- 60 - 69 (พอใช้): ปฏิบัติได้บ้างแต่ยังขาดความมั่นคง ต้องการคำแนะนำ
- ต่ำกว่า 60 (ต้องปรับปรุง): ทักษะพื้นฐานยังไม่ผ่านเกณฑ์ ต้องฝึกซ้อมเพิ่มเติม
สื่อและแหล่งการเรียนรู้: ตาราง 9 ช่อง (Vinyl 100x100 cm), ลูกวอลเลย์บอล, ลูกโป่ง, ลำโพงบลูทูธ, เว็บไซต์ "ครูเคสอนดนตรี" (Blogger), Line OA สำหรับส่งงาน