แผนการจัดการเรียนรู้ (แบบ Active Learning)

แผนการจัดการเรียนรู้ (แบบ Active Learning)

กลุ่มสาระการเรียนรู้: สุขศึกษาและพลศึกษา รายวิชา: พลศึกษา ชั้น: ประถมศึกษาปีที่ 5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1: กายปัญญา พัฒนาการเคลื่อนไหว แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1: เรื่อง กายปัญญา : ก้าว 9 ขยับกาย เวลา: 60 นาที 

ครูผู้สอน: นายวชิระ ไพยารมณ์ ตำแหน่ง: ครู วิทยฐานะ: ครูชำนาญการ โรงเรียน: เทศบาลวัดศรีปิงเมือง สำนักการศึกษา เทศบาลนครเชียงใหม่

1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด

สาระที่ 3 การเคลื่อนไหว การออกกำลังกาย การเล่นเกม กีฬาไทย และกีฬาสากล

  • มาตรฐาน พ 3.1 เข้าใจ มีทักษะในการเคลื่อนไหว กิจกรรมทางกาย การเล่นเกม และกีฬา
    • ตัวชี้วัด พ 3.1 ป.5/1 จัดรูปแบบการเคลื่อนไหวแบบผสมผสานได้ทั้งแบบอยู่กับที่ เคลื่อนที่ และใช้อุปกรณ์ประกอบ
    • ตัวชี้วัด พ 3.1 ป.5/2 ควบคุมตนเองเมื่อใช้ทักษะการเคลื่อนไหวในลักษณะผสมผสานได้ดี
  • มาตรฐาน พ 3.2 รักการออกกำลังกาย การเล่นเกม และการเล่นกีฬา ปฏิบัติเป็นประจำอย่างสม่ำเสมอ มีวินัย เคารพสิทธิ กฎ กติกา มีน้ำใจนักกีฬา มีจิตวิญญาณในการแข่งขัน และชื่นชมในสุนทรียภาพของการกีฬา
    • ตัวชี้วัด พ 3.2 ป.5/1 ออกกำลังกายอย่างมีรูปแบบ เล่นเกมที่ใช้ทักษะการวางแผนและสามารถเพิ่มพูนทักษะการออกกำลังกายและเคลื่อนไหวอย่างเป็นระบบ

2. จุดประสงค์การเรียนรู้ (K/A/P)

  • ด้านความรู้ (K): นักเรียนสามารถอธิบายหลักการและลำดับขั้นตอนของท่า "ก้าว 9 ขยับกาย" ได้อย่างถูกต้อง
  • ด้านทักษะ/กระบวนการ (P): นักเรียนสามารถปฏิบัติท่า "ก้าว 9 ขยับกาย" ตามลำดับขั้นตอนได้อย่างถูกต้องและคล่องแคล่ว
  • ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A):
    1. นักเรียนเห็นความสำคัญของการเคลื่อนไหวพื้นฐานที่ถูกต้อง
    2. นักเรียนมีความมุ่งมั่น สนุกสนาน และมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียนรู้
    3. นักเรียนมีวินัยและให้ความร่วมมือในการทำกิจกรรมกลุ่ม

3. สาระสำคัญ

การเคลื่อนไหวพื้นฐาน "ก้าว 9 ขยับกาย" เป็นโปรแกรมการเรียนรู้ทักษะการเคลื่อนไหวที่เป็นระบบ 9 ท่า ซึ่งจำเป็นต่อการพัฒนาการประสานงานของร่างกาย ความสมดุล และเป็นพื้นฐานสำคัญในการพัฒนาไปสู่ทักษะที่ซับซ้อนขึ้น การเรียนรู้ผ่านกิจกรรม Active Learning ที่ใช้เพลง จังหวะ และการเล่าเรื่องเป็นสื่อ จะช่วยให้ผู้เรียนทุกคนสามารถเรียนรู้และพัฒนาทักษะทางกาย จิตใจ และการทำงานเป็นทีมได้อย่างมีประสิทธิภาพ

4. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน

  1. ความสามารถในการคิด (การคิดวิเคราะห์ลำดับท่าทาง)
  2. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต (การดูแลสุขภาพ การทำงานร่วมกับผู้อื่น)

5. สาระการเรียนรู้

  • ทักษะการเคลื่อนไหวพื้นฐานแบบอยู่กับที่และเคลื่อนที่ "ก้าว 9 ขยับกาย" 9 ท่า ประกอบด้วย:
    1. ก้าวเท้าซ้ายไปข้างหน้า 2. ก้าวเท้าขวาไปข้างหน้า 3. ยกเข่าซ้ายขึ้น
    2. ยกเข่าขวาขึ้น 5. ก้มตัวลงเล็กน้อย 6. ยืดตัวตรงขึ้น
    3. หมุนเอวไปทางซ้าย 8. หมุนเอวไปทางขวา 9. กระโดดเบาๆ 2 ครั้ง

6. สาระการเรียนรู้สู่การบูรณาการ

  • วิชาดนตรี: การใช้จังหวะและเพลง "ปิ้งขนมปัง" ประกอบการเคลื่อนไหว
  • วิชาสุขศึกษา: ความสำคัญของการอบอุ่นร่างกายและการสร้างเสริมสมรรถภาพทางกาย
  • วิชาภาษาไทย: การใช้คำคล้องจองช่วยจำ และการสื่อสารระหว่างกิจกรรม

7. กิจกรรมการเรียนรู้ (ใช้เวลา 60 นาที) รูปแบบการสอน: รูปแบบซิปปา (CIPPA Model)

7.1 ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน (Set Induction) (5 นาที)

  1. ครูนำนักเรียนอบอุ่นร่างกาย (Warm-up) ด้วยการยืดเหยียดกล้ามเนื้อส่วนต่างๆ ของร่างกาย
  2. ครูเล่าเรื่องสั้นกระตุ้นความสนใจเกี่ยวกับความสำคัญของการเคลื่อนไหวที่ถูกต้อง เพื่อป้องกันการบาดเจ็บ
  3. ครูเปิดเพลง "ปิ้งขนมปัง" และชวนนักเรียนขยับร่างกายตามจังหวะอย่างอิสระ เพื่อสร้างบรรยากาศที่สนุกสนาน

7.2 ขั้นสอนเนื้อหา (Presentation) และ 7.3 ขั้นฝึกปฏิบัติ (Practice) (รวม 45 นาที)

  • ขั้นที่ 1: ทบทวนความรู้เดิม (C - Reviewing prior knowledge) และ แสวงหาความรู้ใหม่ (I - Inquiring for new knowledge) (10 นาที)
    1. ครูซักถามนักเรียนเกี่ยวกับการเคลื่อนไหวในชีวิตประจำวัน เพื่อเชื่อมโยงกับบทเรียน
    2. ครูแนะนำโปรแกรม "ก้าว 9 ขยับกาย" โดยใช้การ์ดภาพแสดงท่าทางทั้ง 9 ท่า (การรับรู้ - Perception)
    3. ครูสาธิตท่าทางทั้ง 9 ท่า อย่างช้าๆ ทีละขั้นตอน พร้อมอธิบายหลักการสำคัญของแต่ละท่า
  • ขั้นที่ 2: ศึกษาทำความเข้าใจและฝึกปฏิบัติ (P - Processing new knowledge & P - Practicing) (20 นาที)
    1. นักเรียนฝึกปฏิบัติท่า "ก้าว 9 ขยับกาย" ทีละท่าตามครูผู้สอน โดยใช้กระจกเงาและเพื่อนช่วยดูท่าทาง (การปฏิบัติ - Mechanism)
    2. ครูใช้เพลงและจังหวะเป็นสัญญาณในการเริ่มและเปลี่ยนท่า เพื่อสร้างความสนุกสนานและช่วยในการจดจำ
    3. แบ่งนักเรียนเป็นกลุ่มย่อย ให้ฝึกปฏิบัติร่วมกัน โดยนักเรียนที่มีทักษะดีช่วยแนะนำเพื่อน (Peer Tutoring) ครูคอยสังเกตการณ์และให้คำแนะนำเสริม
  • ขั้นที่ 3: แลกเปลี่ยนและประยุกต์ใช้ความรู้ (I - Interaction & A - Applying the knowledge) (15 นาที)
    1. ให้แต่ละกลุ่มลองสร้างสรรค์ท่าทางการเคลื่อนไหว 1-2 ท่า ต่อจาก 9 ท่าเดิม (การปรับใช้ - Adaptation)
    2. แต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลงานการปฏิบัติท่า "ก้าว 9 ขยับกาย" และท่าที่สร้างสรรค์เพิ่มเติมหน้าชั้นเรียน
    3. เพื่อนกลุ่มอื่นและครูร่วมกันให้ข้อเสนอแนะเชิงสร้างสรรค์

7.4 ขั้นสรุป (Summary) (5 นาที)

  1. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปประโยชน์และความสำคัญของท่า "ก้าว 9 ขยับกาย"
  2. ครูเน้นย้ำถึงการนำทักษะการเคลื่อนไหวพื้นฐานไปใช้ในชีวิตประจำวันและการเล่นกีฬา
  3. ครูนำนักเรียนคลายอุ่น (Cool-down)

8. สื่อและแหล่งการเรียนรู้

  1. สื่อการเรียนรู้: เพลงประกอบจังหวะ, การ์ดภาพแสดงท่าทาง "ก้าว 9 ขยับกาย" 9 ท่า, กระจกเงา, เครื่องเคาะจังหวะ
  2. แหล่งการเรียนรู้: สนามกีฬา หรือ ลานอเนกประสงค์ของโรงเรียน

9. การวัดและประเมินผล

ประเด็นการวัดและประเมินผลสิ่งที่วัดวิธีการวัดผลเครื่องมือวัดเกณฑ์การประเมินผล
1. ด้านความรู้ (K)การอธิบายลำดับขั้นตอนของท่า "ก้าว 9 ขยับกาย"การซักถามแบบซักถามผ่านเกณฑ์ร้อยละ 70
2. ด้านทักษะ (P)ทักษะการปฏิบัติท่า "ก้าว 9 ขยับกาย"การสังเกตพฤติกรรมการปฏิบัติแบบสังเกตทักษะปฏิบัติระดับคุณภาพ 2 (พอใช้) ขึ้นไป
3. ด้านเจตคติ (A)ความมุ่งมั่น, วินัย และการมีส่วนร่วมในกิจกรรมการสังเกตพฤติกรรมแบบสังเกตพฤติกรรมระดับคุณภาพ 2 (พอใช้) ขึ้นไป

9.1 เกณฑ์การประเมิน (Rubric) แบบสังเกตทักษะปฏิบัติ (P)

รายการประเมิน3 (ดี)2 (พอใช้)1 (ปรับปรุง)
1. ความถูกต้องของท่าทางปฏิบัติท่าทางทั้ง 9 ท่าได้ถูกต้องตามลำดับปฏิบัติท่าทางส่วนใหญ่ (6-8 ท่า) ได้ถูกต้องปฏิบัติท่าทางได้ถูกต้องน้อยกว่า 6 ท่า
2. ความคล่องแคล่วและการทรงตัวปฏิบัติได้อย่างต่อเนื่อง คล่องแคล่ว และทรงตัวได้ดีปฏิบัติได้แต่ยังไม่ต่อเนื่อง มีติดขัด และทรงตัวได้เป็นส่วนใหญ่ปฏิบัติได้ไม่ต่อเนื่อง และมีปัญหาในการทรงตัว

แบบสังเกตพฤติกรรม (A)

รายการประเมิน3 (ดี)2 (พอใช้)1 (ปรับปรุง)
1. การมีส่วนร่วมและวินัยมีความกระตือรือร้น ให้ความร่วมมือ และปฏิบัติตามกติกาตลอดกิจกรรมมีความกระตือรือร้น ให้ความร่วมมือเป็นส่วนใหญ่ขาดความกระตือรือร้น ไม่ให้ความร่วมมือ
2. ความมุ่งมั่นตั้งใจมีความตั้งใจและพยายามปฏิบัติกิจกรรมให้สำเร็จด้วยตนเองและกับกลุ่มมีความตั้งใจปฏิบัติกิจกรรมเป็นส่วนใหญ่ขาดความตั้งใจในการปฏิบัติกิจกรรม

เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ

  • คะแนน 8-9 = ดีมาก
  • คะแนน 6-7 = ดี
  • คะแนน 4-5 = พอใช้
  • คะแนน 0-3 = ปรับปรุง แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้ เรื่อง กายปัญญา : ก้าว 9 ขยับกาย กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5

คำชี้แจง: ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว

1. (การจำ - Remembering) ท่าแรกสุดของ "ก้าว 9 ขยับกาย" คือท่าอะไร ก. ยกเข่าซ้ายขึ้น ข. ก้าวเท้าขวาไปข้างหน้า ค. ก้าวเท้าซ้ายไปข้างหน้า ง. หมุนเอวไปทางซ้าย

2. (การจำ - Remembering) เพลงที่ถูกนำมาใช้ประกอบจังหวะในการทำกิจกรรม "ก้าว 9 ขยับกาย" คือเพลงอะไร ก. เพลงช้าง ข. เพลงปิ้งขนมปัง ค. เพลงม้าวิ่งเร็ว ง. เพลงชาติไทย

3. (ความเข้าใจ - Understanding) เหตุผลสำคัญที่สุดที่ต้องมีการอบอุ่นร่างกาย (Warm-up) ก่อนเริ่มกิจกรรมคืออะไร ก. เพื่อให้ทำกิจกรรมได้จบเร็วขึ้น ข. เพื่อเตรียมความพร้อมของกล้ามเนื้อและป้องกันการบาดเจ็บ ค. เพื่อให้เกิดความสนุกสนานและตื่นเต้น ง. เพื่อเป็นการนับจำนวนนักเรียนที่เข้าเรียน

4. (ความเข้าใจ - Understanding) ประโยชน์โดยตรงของการฝึกปฏิบัติท่า "ก้าว 9 ขยับกาย" คือข้อใด ก. ทำให้มีเพื่อนเยอะขึ้น ข. ทำให้ร้องเพลงได้เก่งขึ้น ค. พัฒนาการประสานงานของร่างกายและความสมดุล ง. ทำให้มีกล้ามเนื้อแขนที่ใหญ่และแข็งแรง

5. (การนำไปใช้ - Applying) หากนักเรียนเห็นเพื่อนกำลังทรงตัวไม่อยู่ในขณะปฏิบัติท่า "ยกเข่าขวาขึ้น" นักเรียนควรให้คำแนะนำที่เป็นประโยชน์ที่สุดอย่างไร ก. "ไม่ต้องทำท่านี้ก็ได้ ข้ามไปเลย" ข. "ลองเกร็งหน้าท้อง แล้วมองไปข้างหน้าตรงๆ สิ" ค. "เธอต้องยกเข่าให้สูงกว่านี้อีก" ง. "พักก่อนดีกว่า ท่านี้ยากเกินไป"

6. (การนำไปใช้ - Applying) ทักษะการทรงตัวและการก้าวเท้าที่ได้จากการฝึก "ก้าว 9 ขยับกาย" สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในกิจกรรมใดในชีวิตประจำวันได้มากที่สุด ก. การอ่านหนังสือ ข. การเล่นเกมบนโทรศัพท์มือถือ ค. การเดินขึ้น-ลงบันไดอย่างมั่นคง ง. การวาดภาพระบายสี

7. (การวิเคราะห์ - Analyzing) การที่ท่า "ก้มตัวลงเล็กน้อย" (ท่าที่ 5) และ "ยืดตัวตรงขึ้น" (ท่าที่ 6) อยู่ต่อเนื่องกัน มีความสัมพันธ์กันอย่างไร ก. เป็นท่าที่ทำได้ง่ายที่สุด จึงจัดให้อยู่ติดกัน ข. เป็นการเคลื่อนไหวที่ตรงข้ามกัน เพื่อช่วยยืดเหยียดกล้ามเนื้อหลังและลำตัว ค. เพื่อให้มีเวลาพักเหนื่อยระหว่างการทำกิจกรรม ง. เป็นท่าที่ต้องใช้เพลงจังหวะเร็วที่สุด

8. (การวิเคราะห์ - Analyzing) ทักษะที่ได้จากการปฏิบัติท่า "หมุนเอวไปทางซ้าย" และ "หมุนเอวไปทางขวา" มีความจำเป็นต่อการเล่นกีฬาชนิดใดมากที่สุด ก. วิ่งแข่ง ข. ว่ายน้ำ ค. แบดมินตัน ง. กระโดดสูง

9. (การประเมิน - Evaluating) ในกิจกรรมการเรียนรู้ที่ให้เพื่อนช่วยแนะนำเพื่อน (Peer Tutoring) ข้อดีที่สำคัญที่สุดคืออะไร ก. ทำให้บรรยากาศในห้องเรียนไม่น่าเบื่อ ข. เกิดการเรียนรู้ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ทำให้นักเรียนกล้าซักถามและแก้ไขข้อบกพร่อง ค. ทำให้นักเรียนที่ไม่ตั้งใจเรียนถูกเพื่อนตำหนิ ง. ทำให้กิจกรรมเสร็จสิ้นตามเวลาที่กำหนด

10. (การประเมิน - Evaluating) การที่ครูให้นักเรียนสร้างสรรค์ท่าทางต่อยอดหลังจากฝึก 9 ท่าพื้นฐานจนคล่องแล้ว สะท้อนถึงสิ่งใด ก. ครูต้องการให้นักเรียนหากิจกรรมทำเอง ข. เป็นการเปิดโอกาสให้นักเรียนได้แสดงออกและประยุกต์ใช้ทักษะพื้นฐานอย่างสร้างสรรค์ ค. เพื่อดูว่านักเรียนกลุ่มไหนสามารถเต้นได้สวยงามกว่ากัน ง. เพราะ 9 ท่าพื้นฐานยังไม่เพียงพอต่อการออกกำลังกาย

เฉลยแบบทดสอบ

  1. ค. ก้าวเท้าซ้ายไปข้างหน้า
  2. ข. เพลงปิ้งขนมปัง
  3. ข. เพื่อเตรียมความพร้อมของกล้ามเนื้อและป้องกันการบาดเจ็บ
  4. ค. พัฒนาการประสานงานของร่างกายและความสมดุล
  5. ข. "ลองเกร็งหน้าท้อง แล้วมองไปข้างหน้าตรงๆ สิ"
  6. ค. การเดินขึ้น-ลงบันไดอย่างมั่นคง
  7. ข. เป็นการเคลื่อนไหวที่ตรงข้ามกัน เพื่อช่วยยืดเหยียดกล้ามเนื้อหลังและลำตัว
  8. ค. แบดมินตัน (ต้องใช้การบิดลำตัวเพื่อตีลูก)
  9. ข. เกิดการเรียนรู้ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ทำให้นักเรียนกล้าซักถามและแก้ไขข้อบกพร่อง
  10. ข. เป็นการเปิดโอกาสให้นักเรียนได้แสดงออกและประยุกต์ใช้ทักษะพื้นฐานอย่างสร้างสรรค์ ### โครงสร้างสไลด์นำเสนอ: แผนการจัดการเรียนรู้ "กายปัญญา : ก้าว 9 ขยับกาย"

สไลด์ที่ 1: หน้าปก

  • หัวข้อ: แผนการจัดการเรียนรู้ (แบบ Active Learning)
  • รายวิชา: พลศึกษา (กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา)
  • หน่วยการเรียนรู้ที่ 1: กายปัญญา พัฒนาการเคลื่อนไหว
  • เรื่อง: กายปัญญา : ก้าว 9 ขยับกาย
  • ระดับชั้น: ประถมศึกษาปีที่ 5
  • ผู้จัดทำ: นายวชิระ ไพยารมณ์ โรงเรียนเทศบาลวัดศรีปิงเมือง
  • (แนะนำรูปประกอบ): โลโก้โรงเรียน หรือภาพกราฟิกนักเรียนกำลังเคลื่อนไหวอย่างสนุกสนาน

สไลด์ที่ 2: มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด

  • หัวข้อ: มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด
  • สาระที่ 3: การเคลื่อนไหว การออกกำลังกาย การเล่นเกม กีฬาไทย และกีฬาสากล
  • มาตรฐาน พ 3.1:
    • พ 3.1 ป.5/1 จัดรูปแบบการเคลื่อนไหวแบบผสมผสาน
    • พ 3.1 ป.5/2 ควบคุมตนเองเมื่อใช้ทักษะการเคลื่อนไหวผสมผสาน
  • มาตรฐาน พ 3.2:
    • พ 3.2 ป.5/1 ออกกำลังกายอย่างมีรูปแบบและเป็นระบบ
  • (แนะนำรูปประกอบ): ไอคอนรูปเป้าหมาย หรือสัญลักษณ์มาตรฐานการศึกษา

สไลด์ที่ 3: จุดประสงค์การเรียนรู้ (K-P-A)

  • หัวข้อ: จุดประสงค์การเรียนรู้
  • K (Knowledge): อธิบายหลักการและลำดับขั้นตอนของท่า "ก้าว 9 ขยับกาย" ได้
  • P (Process/Skill): ปฏิบัติท่า "ก้าว 9 ขยับกาย" ได้อย่างถูกต้องและคล่องแคล่ว
  • A (Attitude):
    • เห็นความสำคัญของการเคลื่อนไหว
    • มุ่งมั่น สนุกสนาน และมีส่วนร่วม
    • มีวินัยและให้ความร่วมมือ
  • (แนะนำรูปประกอบ): ไอคอน 3 อย่างเรียงกัน: รูปสมอง (K), รูปคนกำลังเคลื่อนไหว (P), และรูปหัวใจ (A)

สไลด์ที่ 4: สาระสำคัญ

  • หัวข้อ: สาระสำคัญ
  • เนื้อหา: การเคลื่อนไหว "ก้าว 9 ขยับกาย" เป็นโปรแกรม 9 ท่าที่เป็นระบบ เพื่อพัฒนาการประสานงานของร่างกาย ความสมดุล และเป็นพื้นฐานสู่ทักษะที่ซับซ้อน โดยเรียนรู้ผ่านกิจกรรม Active Learning ที่ใช้เพลงและจังหวะ เพื่อพัฒนาทักษะทางกาย จิตใจ และการทำงานเป็นทีม
  • (แนะนำรูปประกอบ): ภาพ Infographic แสดงความเชื่อมโยงระหว่างสมอง ร่างกาย และการทำงานเป็นทีม

สไลด์ที่ 5: สาระการเรียนรู้: ทักษะ "ก้าว 9 ขยับกาย"

  • หัวข้อ: ทักษะการเคลื่อนไหว "ก้าว 9 ขยับกาย"
  • เนื้อหา: แสดงท่าทั้ง 9 ท่าเป็นข้อๆ
    1. ก้าวเท้าซ้ายไปข้างหน้า
    2. ก้าวเท้าขวาไปข้างหน้า
    3. ยกเข่าซ้ายขึ้น
    4. ยกเข่าขวาขึ้น
    5. ก้มตัวลงเล็กน้อย
    6. ยืดตัวตรงขึ้น
    7. หมุนเอวไปทางซ้าย
    8. หมุนเอวไปทางขวา
    9. กระโดดเบาๆ 2 ครั้ง
  • (แนะนำรูปประกอบ): รูปภาพลายเส้น หรือภาพถ่ายแสดงการเคลื่อนไหวทั้ง 9 ท่า เรียงเป็นตาราง 3x3

สไลด์ที่ 6: การบูรณาการสู่สาระการเรียนรู้อื่น

  • หัวข้อ: การบูรณาการ
  • วิชาดนตรี: การใช้จังหวะและเพลง "ปิ้งขนมปัง"
  • วิชาสุขศึกษา: การอบอุ่นร่างกายและสร้างเสริมสมรรถภาพ
  • วิชาภาษาไทย: การใช้คำคล้องจองช่วยจำและการสื่อสาร
  • (แนะนำรูปประกอบ): ไอคอนสัญลักษณ์ของแต่ละวิชา (โน้ตดนตรี, เครื่องหมายบวก/หัวใจ, ตัวอักษร ก ไก่) เชื่อมโยงกัน

สไลด์ที่ 7: ภาพรวมกิจกรรมการเรียนรู้ (รูปแบบ CIPPA Model)

  • หัวข้อ: ภาพรวมกิจกรรมการเรียนรู้ (60 นาที)
  • เนื้อหา: แสดงเป็น Flowchart หรือ Timeline
    • ขั้นนำ (5 นาที): Warm-up, เล่าเรื่อง, สร้างบรรยากาศ
    • ขั้นสอนและปฏิบัติ (45 นาที): (C-I-P-P-I-A)
    • ขั้นสรุป (5 นาที): สรุปประโยชน์, Cool-down
  • (แนะนำรูปประกอบ): กราฟิกรูปนาฬิกา หรือแผนผังลำดับขั้นตอน

สไลด์ที่ 8: ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน (5 นาที)

  • หัวข้อ: ขั้นนำ: กระตุ้นความสนใจ
  • กิจกรรม:
    1. อบอุ่นร่างกาย (Warm-up)
    2. เล่าเรื่องสั้นกระตุ้นความสนใจ
    3. เปิดเพลง "ปิ้งขนมปัง" ขยับร่างกายอิสระ
  • (แนะนำรูปประกอบ): ภาพถ่ายนักเรียนกำลังยืดเหยียดกล้ามเนื้อด้วยใบหน้ายิ้มแย้ม

สไลด์ที่ 9: ขั้นสอนและปฏิบัติ 1: ทบทวนและแสวงหาความรู้ใหม่ (10 นาที)

  • หัวข้อ: ขั้นสอน 1: (C) Review & (I) Inquiring
  • กิจกรรม:
    1. ครูซักถามถึงการเคลื่อนไหวในชีวิตประจำวัน
    2. นำเสนอโปรแกรม "ก้าว 9 ขยับกาย" ด้วยการ์ดภาพ
    3. ครูสาธิตท่าทางทั้ง 9 ท่าอย่างช้าๆ
  • (แนะนำรูปประกอบ): ภาพครูพลศึกษากำลังสาธิตท่าทางให้นักเรียนดู หรือภาพการ์ดท่าทาง

สไลด์ที่ 10: ขั้นสอนและปฏิบัติ 2: ศึกษาและฝึกปฏิบัติ (20 นาที)

  • หัวข้อ: ขั้นสอน 2: (P) Processing & (P) Practicing
  • กิจกรรม:
    1. นักเรียนฝึกปฏิบัติตามครูทีละท่า (Mirroring)
    2. ใช้เพลงและจังหวะเป็นสัญญาณ
    3. แบ่งกลุ่มฝึกปฏิบัติ (Peer Tutoring)
  • (แนะนำรูปประกอบ): ภาพนักเรียนกำลังฝึกปฏิบัติในกลุ่มย่อย มีเพื่อนช่วยดูท่าทางให้

สไลด์ที่ 11: ขั้นสอนและปฏิบัติ 3: แลกเปลี่ยนและประยุกต์ใช้ (15 นาที)

  • หัวข้อ: ขั้นสอน 3: (I) Interaction & (A) Applying
  • กิจกรรม:
    1. แต่ละกลุ่มสร้างสรรค์ท่าต่อยอด 1-2 ท่า
    2. กลุ่มนำเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน
    3. เพื่อนและครูร่วมให้ข้อเสนอแนะ
  • (แนะนำรูปประกอบ): ภาพกลุ่มนักเรียนกำลังนำเสนอท่าเต้น/ท่าเคลื่อนไหวที่คิดขึ้นเองหน้าชั้นเรียน

สไลด์ที่ 12: ขั้นสรุป (5 นาที)

  • หัวข้อ: ขั้นสรุปและคลายอุ่น
  • กิจกรรม:
    1. ร่วมกันสรุปประโยชน์และความสำคัญของท่า
    2. เน้นย้ำการนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน
    3. คลายอุ่น (Cool-down)
  • (แนะนำรูปประกอบ): ภาพนักเรียนกำลังทำท่า Cool-down อย่างผ่อนคลาย

สไลด์ที่ 13: สื่อและแหล่งการเรียนรู้

  • หัวข้อ: สื่อและแหล่งการเรียนรู้
  • สื่อการเรียนรู้:
    • เพลงประกอบจังหวะ
    • การ์ดภาพแสดงท่าทาง 9 ท่า
    • กระจกเงา
    • เครื่องเคาะจังหวะ
  • แหล่งการเรียนรู้:
    • สนามกีฬา หรือ ลานอเนกประสงค์
  • (แนะนำรูปประกอบ): ภาพถ่ายรวมอุปกรณ์ต่างๆ ที่ใช้ในการสอน

สไลด์ที่ 14: การวัดและประเมินผล (ภาพรวม)

  • หัวข้อ: การวัดและประเมินผล
  • เนื้อหา: ตารางสรุปการประเมิน
    • ด้านความรู้ (K): การซักถาม
    • ด้านทักษะ (P): การสังเกตพฤติกรรมการปฏิบัติ
    • ด้านเจตคติ (A): การสังเกตพฤติกรรม
  • (แนะนำรูปประกอบ): ไอคอนรูปคลิปบอร์ดพร้อมเครื่องหมายถูก

สไลด์ที่ 15: เกณฑ์การประเมินด้านทักษะ (P)

  • หัวข้อ: เกณฑ์การประเมิน (Rubric): ด้านทักษะ/กระบวนการ
  • เนื้อหา: แสดงตาราง Rubric
    • รายการประเมิน: 1. ความถูกต้องของท่าทาง 2. ความคล่องแคล่วและการทรงตัว
    • ระดับคุณภาพ: 3 (ดี), 2 (พอใช้), 1 (ปรับปรุง)
  • (แนะนำรูปประกอบ): ไอคอนรูปคนกำลังทรงตัว หรือเคลื่อนไหวอย่างสมดุล

สไลด์ที่ 16: เกณฑ์การประเมินด้านคุณลักษณะ (A)

  • หัวข้อ: เกณฑ์การประเมิน (Rubric): ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์
  • เนื้อหา: แสดงตาราง Rubric
    • รายการประเมิน: 1. การมีส่วนร่วมและวินัย 2. ความมุ่งมั่นตั้งใจ
    • ระดับคุณภาพ: 3 (ดี), 2 (พอใช้), 1 (ปรับปรุง)
  • (แนะนำรูปประกอบ): ไอคอนรูปคนจับมือกัน หรือสัญลักษณ์การทำงานเป็นทีม

สไลด์ที่ 17: เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ

  • หัวข้อ: เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ
  • เนื้อหา:
    • คะแนน 8-9 = ดีมาก
    • คะแนน 6-7 = ดี
    • คะแนน 4-5 = พอใช้
    • คะแนน 0-3 = ปรับปรุง
  • (แนะนำรูปประกอบ): กราฟิกรูปเหรียญรางวัล หรือดาว 3-4 ระดับ

สไลด์ที่ 18: สรุปและเปิดโอกาสซักถาม

  • หัวข้อ: ถาม-ตอบ
  • (แนะนำรูปประกอบ): รูปเครื่องหมายคำถาม (?) หรือภาพนักเรียนยกมือถามคำถาม ### ถอดรหัสแผนการสอน Active Learning: พลิกห้องเรียนพลศึกษาด้วย "ก้าว 9 ขยับกาย"

ในยุคที่การเรียนรู้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในตำรา วิชาพลศึกษาเป็นอีกหนึ่งสาระการเรียนรู้ที่สามารถปฏิวัติรูปแบบการสอนจากแบบเดิมที่เน้นการปฏิบัติซ้ำๆ ไปสู่กระบวนการเรียนรู้เชิงรุก หรือ Active Learning ที่ผู้เรียนได้ลงมือทำ คิดวิเคราะห์ และสร้างสรรค์องค์ความรู้ด้วยตนเอง วันนี้ เราจะมาเจาะลึกแผนการจัดการเรียนรู้ที่ออกแบบมาอย่างน่าสนใจ จากห้องเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนเทศบาลวัดศรีปิงเมือง โดยครูวชิระ ไพยารมณ์ ซึ่งจะแสดงให้เห็นว่าเพียง 60 นาที ก็สามารถเปลี่ยนการเคลื่อนไหวพื้นฐานให้กลายเป็นการเรียนรู้ที่ครบทุกมิติได้อย่างไร

แผนการจัดการเรียนรู้นี้มีชื่อว่า "กายปัญญา : ก้าว 9 ขยับกาย" ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของหน่วยการเรียนรู้ "กายปัญญา พัฒนาการเคลื่อนไหว" โดยมีเป้าหมายที่ไม่ใช่เพียงแค่ให้นักเรียนขยับร่างกายได้ แต่ต้องการสร้างความเข้าใจ มีทักษะ และมีทัศนคติที่ดีต่อการเคลื่อนไหวอย่างยั่งยืน

เป้าหมายที่ชัดเจน: มากกว่าแค่การออกกำลังกาย

หัวใจสำคัญของการออกแบบแผนการสอนที่ดีคือการกำหนดเป้าหมายที่ชัดเจนและวัดผลได้ สำหรับแผนฯ "ก้าว 9 ขยับกาย" ได้วางเป้าหมายไว้อย่างครอบคลุมตามมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดของหลักสูตรแกนกลางฯ โดยมุ่งเน้นให้นักเรียน:

  • จัดรูปแบบและควบคุมการเคลื่อนไหวแบบผสมผสานได้ (พ 3.1 ป.5/1, ป.5/2): นักเรียนไม่เพียงแค่ทำตาม แต่ต้องสามารถผสมผสานท่าทางต่างๆ ทั้งแบบอยู่กับที่ เคลื่อนที่ และควบคุมร่างกายตนเองได้อย่างมั่นคง
  • ออกกำลังกายอย่างมีรูปแบบและมีวินัย (พ 3.2 ป.5/1): ปลูกฝังให้นักเรียนรักการออกกำลังกาย เข้าใจรูปแบบที่เป็นระบบ เคารพกติกา และมีน้ำใจนักกีฬา

จากมาตรฐานดังกล่าว ถูกนำมาย่อยเป็น จุดประสงค์การเรียนรู้ (K/A/P) ที่จับต้องได้ในห้องเรียน 60 นาทีนี้ คือ:

  • ด้านความรู้ (K): นักเรียนต้อง "อธิบาย" ลำดับขั้นตอนของท่า "ก้าว 9 ขยับกาย" ทั้ง 9 ท่าได้
  • ด้านทักษะ (P): นักเรียนต้อง "ปฏิบัติ" ท่าทางได้อย่างถูกต้อง คล่องแคล่ว และต่อเนื่อง
  • ด้านคุณลักษณะ (A): นักเรียนต้อง "เห็นความสำคัญ" มี "ความมุ่งมั่น" และ "มีวินัย" ในการเข้าร่วมกิจกรรม

จะเห็นได้ว่า เป้าหมายไม่ได้หยุดอยู่แค่การทำท่าทางให้ถูกต้อง แต่ยังให้ความสำคัญกับความเข้าใจและเจตคติ ซึ่งเป็นรากฐานของการมีสุขภาวะที่ดีในระยะยาว

เจาะลึก 60 นาทีแห่งการเรียนรู้ผ่านการเคลื่อนไหว (รูปแบบ CIPPA Model)

ครูวชิระได้เลือกใช้ รูปแบบการสอนแบบซิปปา (CIPPA Model) ซึ่งเป็นกระบวนการที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางอย่างแท้จริง โดยแบ่งกิจกรรมออกเป็นขั้นตอนที่ส่งเสริมการสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเองอย่างเป็นระบบ

1. ขั้นนำ: อุ่นเครื่องร่างกายและเปิดใจ (5 นาที)

  • Warm-up & Set Induction: เริ่มต้นด้วยการอบอุ่นร่างกายที่ไม่ได้มีแค่การยืดเหยียด แต่ครูใช้ "เรื่องเล่า" สั้นๆ เกี่ยวกับความสำคัญของการเคลื่อนไหวที่ถูกต้อง เพื่อกระตุ้นความสนใจและเชื่อมโยงเข้าสู่บทเรียน จากนั้นใช้ เพลง "ปิ้งขนมปัง" เป็นเครื่องมือสร้างบรรยากาศที่สนุกสนานและเป็นกันเอง ให้นักเรียนได้ขยับร่างกายอย่างอิสระ เป็นการทลายกำแพงและเตรียมความพร้อมทั้งร่างกายและจิตใจ

2. ขั้นสอนและฝึกปฏิบัติ: หัวใจของ Active Learning (45 นาที)

ขั้นตอนนี้คือส่วนที่สำคัญที่สุด ที่นักเรียนจะได้เปลี่ยนบทบาทจาก "ผู้รับ" มาเป็น "ผู้สร้าง" ความรู้ผ่านกระบวนการต่างๆ

  • (C) ทบทวนความรู้เดิม และ (I) แสวงหาความรู้ใหม่: ครูไม่เริ่มด้วยการบอกทันที แต่ใช้คำถามเพื่อ "เชื่อมโยง" การเคลื่อนไหวในชีวิตประจำวันของนักเรียนเข้ากับบทเรียน ก่อนจะแนะนำโปรแกรม "ก้าว 9 ขยับกาย" อย่างเป็นทางการโดยใช้ "การ์ดภาพ" ซึ่งเป็นสื่อที่ช่วยให้การเรียนรู้เกิดขึ้นผ่านการมองเห็น (Visual Learning) จากนั้นครูจึง "สาธิต" ท่าทางทั้ง 9 ท่าอย่างช้าๆ และชัดเจน

  • (P) ศึกษาทำความเข้าใจ และ (P) ลงมือฝึกปฏิบัติ:

    • I do, We do, You do: นักเรียนเริ่มจากการฝึกปฏิบัติทีละท่าตามครู (We do) โดยใช้ "กระจกเงา" และ "เพื่อน" ช่วยตรวจสอบความถูกต้อง ซึ่งเป็นการเรียนรู้ผ่านการสะท้อนและการให้ข้อมูลป้อนกลับ (Feedback)
    • Peer Tutoring: มีการแบ่งกลุ่มย่อยให้นักเรียนได้ฝึกฝนร่วมกัน เปิดโอกาสให้เพื่อนช่วยเพื่อน ซึ่งเป็นเทคนิคที่ทรงพลังในการสร้างความมั่นใจและทักษะการทำงานร่วมกัน
    • Gamification: ครูใช้ "เพลงและจังหวะ" เป็นสัญญาณในการเปลี่ยนท่า ทำให้การฝึกฝนไม่น่าเบื่อ แต่เหมือนการเล่นเกมที่ท้าทาย

  • (I) แลกเปลี่ยนเรียนรู้ และ (A) ประยุกต์ใช้ความรู้:

    • Creativity & Application: จุดเด่นของ Active Learning อยู่ตรงนี้ นักเรียนไม่ได้แค่ทำตาม แต่ได้รับโจทย์ให้ "สร้างสรรค์" ท่าทางใหม่ 1-2 ท่า ต่อจาก 9 ท่าเดิมของ "ก้าว 9 ขยับกาย" เป็นการผลักดันให้นักเรียนก้าวไปสู่การคิดขั้นสูง คือการประยุกต์ใช้และสร้างสรรค์
    • Presentation & Interaction: แต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลงานของตนเอง เป็นการฝึกทักษะการสื่อสาร ความกล้าแสดงออก และเรียนรู้ที่จะให้เกียรติ รับฟัง และให้ข้อเสนอแนะเชิงสร้างสรรค์แก่เพื่อน

3. ขั้นสรุป: ตกผลึกและต่อยอด (5 นาที)

  • Reflection & Cool-down: ครูและนักเรียนร่วมกัน "สรุป" ประโยชน์และความสำคัญของกิจกรรม ไม่ใช่การบอกเล่าจากครูฝ่ายเดียว แต่เป็นการดึงความเข้าใจจากประสบการณ์ตรงของนักเรียน และปิดท้ายด้วยการคลายอุ่น (Cool-down) เพื่อปรับสภาพร่างกายให้กลับสู่ภาวะปกติ

การวัดผลที่รอบด้านและการบูรณาการข้ามศาสตร์

สิ่งที่ทำให้แผนการสอนนี้สมบูรณ์ คือระบบการวัดและประเมินผลที่ไม่ได้มองแค่ว่านักเรียน "ทำได้" หรือ "ทำไม่ได้" แต่ประเมินอย่างรอบด้านผ่านเครื่องมือที่หลากหลาย

  • การประเมินความรู้ (K): ใช้การซักถามเพื่อดูว่านักเรียน "อธิบาย" หลักการและลำดับท่าได้หรือไม่
  • การประเมินทักษะ (P): ใช้ "แบบสังเกตพฤติกรรมการปฏิบัติ" ที่มีเกณฑ์ (Rubric) ชัดเจน เช่น ความถูกต้องของท่าทาง, ความคล่องแคล่ว, การทรงตัว ซึ่งให้ภาพที่ละเอียดกว่าการให้คะแนนแบบถูก/ผิด
  • การประเมินเจตคติ (A): ใช้ "แบบสังเกตพฤติกรรม" เพื่อดูคุณลักษณะที่สำคัญ เช่น ความมุ่งมั่นตั้งใจ การมีส่วนร่วม และการมีวินัยในชั้นเรียน

นอกจากนี้ แผนฯ ยังสอดแทรก การบูรณาการ กับสาระการเรียนรู้อื่นๆ อย่างแนบเนียน ทั้ง วิชาดนตรี (การใช้จังหวะ) สุขศึกษา (ความสำคัญของการออกกำลังกาย) และ ภาษาไทย (การสื่อสารและนำเสนอ) ทำให้การเรียนรู้เป็นองค์รวม ไม่ได้แยกส่วน

บทสรุป

แผนการจัดการเรียนรู้ "กายปัญญา : ก้าว 9 ขยับกาย" ของครูวชิระ ไพยารมณ์ เป็นตัวอย่างที่เป็นรูปธรรมของการนำปรัชญา Active Learning มาประยุกต์ใช้ในวิชาพลศึกษาได้อย่างยอดเยี่ยม แสดงให้เห็นว่าการเคลื่อนไหวพื้นฐานสามารถเป็นเครื่องมือในการพัฒนาผู้เรียนได้ครบทุกด้าน ทั้งร่างกาย (P), สติปัญญา (K), และจิตใจ (A) เป็นการเปลี่ยนห้องเรียนพลศึกษาให้เป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้ที่สนุกสนาน ท้าทาย และมีความหมายสำหรับผู้เรียนอย่างแท้จริง

Tags:
ครูเค รักล้านนา

รักอิสระ รักสุขภาพ รักฟ้อนเจิงล้านนา

ใหม่กว่า เก่ากว่า